THẦN BẾP

Thần Bếp có tên là ông Táo hay Núc, hoặc Thổ công. Là vị thần bảo vệ cho cuộc sống gia đình, thường được thờ ở nơi nhà bếp. Táo quân là vị thần ghi chép những hành vi và lời lẽ của mọi người ở trong gia đình thần trông nom. Mỗi năm, đến ngày 23 tháng Chạp thần lên trời để tâu mọi việc với Ngọc Hoàng, và cũng do lời trong sớ của thần mà gia đình thần ở trong năm tới sẽ gặp sự lành hay dữ.

Bộ hạ của thần Bếp có cá Chép (Gáy) để thần cưỡi lên trời và Nhện để  giúp thần báo tin cho người.

Thần Bếp gồm có một bộ ba, một vợ với hai chồng, theo sự tích sau đây. Ngày xưa, có hai vợ chồng chú tiều kia rất nghèo khổ, lấy nhau đã lâu mà không có con. Người vợ rất thương yêu chồng nhưng chồng lại có tính hay rượu chè và đánh đập vợ. Ban đầu người vợ còn cắn răng chịu sự hành hạ, nhưng sau người  chồng hà hiếp quá, một hôm vác cây đuổi vợ, vợ mới bỏ trốn đi.

Chị tiều trốn vào rừng thấy có một túp lều tranh, đến gõ cửa xin ở đậu. Chủ nhà là một người thợ săn, sau khi nghe chị tiều kể sự tình, bằng lòng cho ở đậu. Được ít lâu hai người lấy nhau, chồng rất thương yêu vợ.

Còn chú tiều, sau khi vợ bỏ đi, đâm ra hối hận mới quyết đi tìm vợ về. Chú tiều cũng đi vào rừng gặp túp lều tranh, trong lúc người thợ săn đi vắng, chỉ có vợ ở nhà. Chú tiều gõ cửa xin vào nghỉ chân, ngạc nhiên thấy lại vợ mình ở đấy, mới khóc lóc năn nỉ vợ trở về. Người vợ cũng khóc theo tỏ ý mình vẫn còn thương chồng cũ.

Hai người đang nói chuyện bỗng thấy người thợ săn trở về. Người vợ hoảng hốt bảo chồng cũ trốn vào đống rơm. Người thợ săn vào đến cửa bảo vợ.

- Bữa nay tôi đi săn được con thỏ. Vậy mình lấy lửa đốt rơm trước nhà để thui con mồi.

Người vợ rụt rè một lúc, người chồng xách thỏ ra lấy rơm đốt, lửa cháy bắt qua cả đống rơm. Chú tiều giẫy giụa một hồi rồi chết trong đó. Người vợ đau lòng quá, thương chồng cũ hóa ra giết chồng, mới nhẩy vào đống lửa đang cháy. Người thợ săn thấy vợ chết thương quá, tưởng mình làm điều gì trái nghĩa cũng nhảy vào lửa chết theo.

Trời cảm vì tình yêu của ba người, cho cả ba hóa thành ba ông Táo, chụm đầu vào nhau trong bếp.