THẦN NƯỚC

Thần nước là vị thần được Ngọc Hoàng giao cho quản trị thế giới sông biển, ao, hồ. Cũng như thần Mưa, thần Nước có một hình thù loài rồng rất vĩ đại. Thần làm vua tất cả 3.600 giống thủy tộc: Có một số giống thủy tộc được làm tướng tá bộ hạ của thần. Mỗi tướng tá bộ hạ chia nhau cai quản một khu vực. Chức vụ của bộ hạ lớn hay bé tùy theo phạm vi địa phương rộng hay hẹp. Hình thù của tướng tá bộ hạ hoặc là cá, là rắn, hoặc cá sấu, thuồng luồng nhiều trạng mạo phức tạp rất khó lòng phân biệt.

Thần cũng như bộ hạ của thần thỉnh thoảng trút lốt của mình hóa thành người đi lên cạn.

Thần Nước có cái sở thích là dùng gỗ chò vào công việc kiến trúc của  mình. Mỗi năm vào khoảng tháng 8, thần dâng nước lên để lấy gỗ chò. Bất kỳ gỗ ấy ở đâu: đã làm vào nhà cửa trần gian hoặc còn nguyên cả cây, thần Nước đều lấy tất cả.

Sự tích thần Nước trong thần thoại Việt Nam bây giờ đã ít nhiều pha trộn với sự tích thần Nước trong thần thoại Trung Quốc. Người ta chỉ còn nghe nói một Đông Hải Long Vương hay gọi tắt là Long Vương hoặc có tên là Quảng Lợi Vương oai quyền Vô cùng mà phép lực cũng dị thường. Thần ở ngoài biển Đông. Ở đó thần có một triều đình, có vợ con, lính tráng đủ mặt.

Tuy nhiên sự tích của bộ hạ thần Nước thì người ta còn nhớ nhiều lắm: nào Xích Long, Hắc Long, Kim Long, Viêm Long v.v... mà dưới này chúng ta sẽ kể một ít, tuy rằng sự tích đó còn truyền đến nay đã bị biến tướng đi nhiều.

Cũng nên phân biệt bộ hạ thần Nước ở sông ngòi mà người ta thường gọi chung một tên là Hà Bá. Hà Bá là tên một thủy thần trong thần thoại Trung Quốc mà chúng ta đã dùng quen. Câu tục ngữ "Đất có Thổ công, sông có Hà Bá” chính muốn nói ở trong đất liền, dưới nước cũng như trên cạn, không đâu là không có những người đại điện của hai thần Đất và thần Nước.